Archiwum kategorii: Historia

Pan z Czarnolasu – Wielki Jan Kochanowski

Panie, to moja praca, a zdarzenie Twoje; Raczyż błogosławieństwo dać do końca swoje! Inszy niechaj pałace marmórowe mają szczerym złotogłowem ściany obijają, Ja, Panie, niechaj mieszkam w tym gniaździe ojczystym, A Ty mię zdrowiem opatrz i sumnieniem czystym, Pożywieniem ućciwym, ludzką życzliwością, Obyczajmi znośnymi, nieprzykrą starością.

Jan Kochanowski „Na dom w Czarnolesie” Czytaj dalej Pan z Czarnolasu – Wielki Jan Kochanowski

Wierzenica

Dwór w Wierzenicy – świadek zmagań o moralno-społeczną przemianę Polski

Jest to może jedyny zakątek w Poznańskiem, który przemawia do wyobraźni i do uczucia. Niemczyzna, która tak wszechwładnie ten kraj zalała, wcisnęła się tu zaledwie nieśmiało na folwark. Dwór i wieś pozostały proste, polskie, archaiczne. 

                                                                                                                           Janina z Puttkamerów Żółtowska Czytaj dalej Dwór w Wierzenicy – świadek zmagań o moralno-społeczną przemianę Polski

Dwór w Głuchach – miejsce urodzenia Norwida

dworek_gluchyNie wiem, czy kto świętszą Matkę

miał jak była Matka moja

-Cyprian Kamil Norwid

Norwid to postać fascynująca w polskiej literaturze, często uznawany jest po Mickiewiczu, Słowackim i Krasińskim za czwartego polskiego wieszcza epoki romantycznej. Nie zrozumiały przez ludzi mu współczesnych, został przywrócony do głównego obiegu literackiego dopiero w epoce Młodej Polski m.in. dzięki staraniom Zenona Przesmyckiego-Miriama oraz późniejszego noblisty – Władysława Reymonta. Czytaj dalej Dwór w Głuchach – miejsce urodzenia Norwida

Sulejówek – skromny domek Naczelnika Piłsudskiego

Wskutek okoliczności politycznych w państwie polskim ten oto mały dworek był w latach 1923-1926 miejscem zamieszkania Naczelnika II Rzeczpospolitej Polskiej Józefa Piłsudskiego, jego drugiej żony Aleksandry oraz córek Wandy i Jadwigi. By być bardziej ścisłym, życie osobiste Marszałka było przed rokiem 1923 nieuregulowane; on mieszkał w Belwederze, a Aleksandra Szczerbińska z córkami u przyjaciół w Warszawie, a latem w wynajmowanym domku pod Warszawą. Dopiero w lecie 1921 roku coś zaczęło się zmieniać na lepsze – nadarzyła się okazja kupna domu w Sulejówku, 18 km od Warszawy. Domek niestety nie nadawał się do zamieszkania podczas zimy, gdyż nie można go było należycie ogrzać. Mimo to Aleksandra nabyła go i do jesieni mieszkała tam z córkami, a Marszałek ich odwiedzał w wolnych chwilach. W tym samym czasie w różnych środowiskach, gdzie wiedziano w jakich warunkach mieszka naczelnik państwa, zbierano pieniądze na kupno dworu odpowiedniego do zamieszkania przez czteroosobową rodzinę. Jednakże – jak wspomina Wacław Jędrzejewicz – Piłsudski nie godził się na takie darowizny, a pieniądze które wpływały przeznaczał na cele jego zdaniem bardziej szlachetne – na inwalidów i sieroty po poległych towarzyszach broni. Czytaj dalej Sulejówek – skromny domek Naczelnika Piłsudskiego

Dwór dzisiaj

Modlnica – kościół, dwór i szkoła

Naturalnie współczesna wieś polska stanowi dziś inną jakość, a i ma sporo nowego do zaoferowania, ale to właśnie Kościół, jako najstarsza instytucja o nieprzerwanej ciągłości, ziemiański dwór – tradycyjna placówka gospodarczo-kulturalna oraz szkoła będąca ośrodkiem edukacji ludności wiejskiej, były głównymi wspornikami kultury staropolskiej na prowincji od wieków. Czytaj dalej Modlnica – kościół, dwór i szkoła

Dwor Puzynów w Hremiaczach koło Brześcia Litewskiego

Chciałbym zwrócić uwagę osobom budującym dwory, a poszukującym ciekawych i nowych rozwiązań, aby bacznie przypatrzyli się temu oto dworowi w Hremiaczach. Jest to jeszcze jeden dowód na różnorodność form i rozwiązań w architekturze późnoklasycystycznej na ziemiach I Rzeczpospolitej. Dwór ten powstał około roku 1850 i jest przykładem bardzo udanej siedziby szlacheckiej, która jest usytuowana w malowniczej okolicy, na wzgórzu nad rzeczką Pulwą. Uwagę zwracają piękne proporcje tej parterowej budowli wzniesionej na planie prostokąta, z czterokolumnowym centralnym portykiem zwieńczonym trójkątnym frontonem i z dwoma ryzalitami bocznymi. Bardzo uroczo prezentuje się portyk strony frontowej, który w fasadzie ogrodowej został zastąpiony centralnym ryzalitem. Projektantom dworu nie zabrakło wyobraźni: na wszystkich elewacjach możemy podziwiać pilastry i gzymsy oraz inne stiukowe dekoracje. Wyrokiem historii ocalał też oryginalny układ wnętrz, a nawet XIX wieczne elementy wyposażenia: zdobione piece kaflowe i żeliwne schody wiodące na mansardę. Owa rozmaitość detalu zasługuje na uwagę entuzjastów budownictwa dworskiego. Doprawdy powinniśmy jeździć częściej na Kresy by ratować przynajmniej plany tych pięknych budowli, jeśli ich samych uratować się nie da. Czytaj dalej Dwor Puzynów w Hremiaczach koło Brześcia Litewskiego

Oskar Kolberg – etnograf zakochany w polskim ludzie

Wiedza o naszym kraju pochodzi od ludzi, którzy go współtworzyli, dla niego pracowali, opisywali jego piękno, spisywali jego bogatą historię, tworzyli uroczą architekturę, sztukę, literaturę i muzykę. Jeśli chodzi o wartości poznawcze to szczególnie przydatnymi są etnografia i krajoznawstwo. Przecież nawet dziś kiedy turystyka jest udziałem szerokich mas społecznych, większość z nas nie zna porządnie własnego kraju, i to nawet w jego w dzisiejszych granicach, a cóż dopiero o ziemiach I Rzeczpospolitej, onegdaj największego kraju Europy. Nie tak dawno temu redaktor Łukasz Górka pisał na tych łamach o Zygmuncie Glogerze, który mnie samemu utkwił w pamięci z objazdu naukowego do Tykocina pod kierownictwem dobrze znanego dziś badacza historii Podlasia, profesora, a wtedy jeszcze młodego doktora, Józefa Maroszka. To właśnie dzięki takim ludziom i takim dziełom, oraz sztychom Ordy, Vogla i wielu innych malarzy, a także dzięki pisemnym pracom etnografów jak Gloger i Kolberg, nasza wiedza o Polsce jest pełniejsza. Czytaj dalej Oskar Kolberg – etnograf zakochany w polskim ludzie

Tymoszówka – mały raj Karola Szymanowskiego

Pokój Feliksa SzymanowskiegoNie jest rzeczą przypadkową, że życiorys Karola Szymanowskiego jest często utożsamiany z Zakopanem oraz z Tatrami, gdyż po jego rodzinnym gnieździe nie pozostało nic. Miłość do Tatr pozostała mu do końca życia rekompensatą i osłodą, ale nigdy nie była w stanie zastąpić starodawnego siedliska rodzinnego w Tymoszówce. Czytaj dalej Tymoszówka – mały raj Karola Szymanowskiego

Dwór Słowackich w Krzemieńcu

Dwór SłowackiegoŻyłem z wami, cierpiałem i płakałem z wami, Nigdy mi, kto szlachetny, nie był obojętny, Dziś was rzucam i dalej idę w cień – z duchami – A jak gdyby tu szczęście było – idę smętny. Nie zostawiłem tutaj żadnego dziedzica. Ani dla mojej lutni, ani dla imienia; -Imię moje tak przeszło jako błyskawica. I będzie jak dźwięk pusty trwać przez pokolenia.
J.Słowacki. „Testament mój”, fragment Czytaj dalej Dwór Słowackich w Krzemieńcu