Dwór w Koszutach

Dwór w KoszutachKoszuty, powiat średzki, własność Witolda Kosińskiego, herbu Rawicz. Od roku 1750 jest majątek ten bez przerwy w posiadaniu rodziny Maryi z Rekowskich Kosińskiej [Zmarła w roku 1911]. – Obszerny dwór zbudowany został w roku 1567 przez nieznanego architekta. – Tu przebywał kilka lat w gościnie Michał Kuszel, pułkownik czwartego pułku wolnych strzelców z roku 1830-31. Zmarł też tutaj w roku 1856, a wdzięczni rodacy wystawili mu drogą składek na cmentarzu przy istniejącym tu dotychczas drewnianym kościółku, pochodzącym z drugiej połowy 16.wieku, piękny pomnik, wyobrażający złamaną marmurową kolumnę.

Podczas remontu dworu w Koszutach w 1902 roku odkryto belkę z datą 1567. Tym dziesięć lat później zasugerował się Leonard Durczykiewicz podając rok powstania budynku. Dzisiaj możemy podejrzewać, że albo datę tę odczytano błędnie, albo też belka użyta była wtórnie. Późniejsze badania nad budynkiem wykazały wszak, że dwór powstał około 1760 roku, wybudowany dla Józefa Zabłockiego. Wzniesiono go na miejscu dworu z XVII wieku.

Budynek posiada wiele cech charakterystycznych dla baroku. Jego plan oparty jest na bazie prostokąta z czterema narożnymi alkierzami nakrytymi daszkami kopulastymi. Posiada dach mansardowy kryty gontem. Od strony frontowej centralnie usytuowano trzyokienną wystawkę zwieńczoną drewnianym szczytem, od strony ogrodu dwór posiada półokrągły ryzalit. W drugiej połowie XIX wieku do budynku dobudowano drewnianą werandę.

Powojenne losy dworu w Koszutach tylko do pewnego momentu przypominają losy wielu podobnych mu obiektów. Po roku 1945 majątek przeszedł na własność Skarbu Państwa. Dwór przeznaczono na mieszkania dla miejscowych rodzin, w latach 50 -tych i 60-tych został zaadaptowany na użytek szkoły podstawowej i biblioteki publicznej. Dziś w jego wnętrzu mieści się Muzeum Ziemi Średzkiej. Na parterze dworu zostały odtworzone pomieszczenia siedziby ziemiańskiej z okresu końca XIX wieku i początku XX. Początki istnienia muzeum związane są z osobą miejscowego działacza kulturalno-oświatowego, regionalisty Franciszka Kosińskiego i sięgają roku 1966. Dwór i jego otoczenie są dziś w bardzo dobrym stanie.

Koszuty, fot.L.Durczykiewicz

Koszuty, fot.Ł.Górka

Stan budynku: bardzo dobry
Stan parku: bardzo dobry
Dostępność: dostępny

Leonard Durczykiewicz w sklepie Stylowy Dwór

Bibliografia:
1. „Dwory polskie w Wielkim Księstwie Poznańskiem”, Leonard Durczykiewicz
2. „Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce”, Marcin Libicki, Piotr Libicki

3. „Koszuty. Muzeum Ziemi Średzkiej.”, Lidia Gniotowska

Łukasz Górka

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *