Powrót do Sulejówka

97c40955c00184663cf9b252bdbb189fJesienią 1885 roku osiemnastoletni Józef Piłsudski wyruszył końmi z Wilna do Charkowa. Zostawił mieszkanie ojca, opustoszałe po śmierci matki. Odtąd przez trzydzieści pięć lat – w Charkowie, na syberyjskim zesłaniu, w socjalistycznej i niepodległościowej konspiracji, w okopach wojny światowej, w celi twierdzy magdeburskiej, na frontach wojny bolszewickiej – był człowiekiem bezdomnym. Aż do 1921 roku nie zaznał rodzinnego szczęścia we własnych murach, pośród rodowych drobiazgów i pamiątek. Prawdziwy dom Józefa Piłsudskiego zbudować mieli dopiero jego dawni żołnierze.
Wzniesiony w Sulejówku dworek „Milusin” w 1923 roku stał się dla Piłsudskiego miejscem odpoczynku po latach walki oraz azylem na czas politycznej emigracji. Tu hodował pszczoły, tu bawił się z córkami i tu odmawiał przyjęcia polskiej korony. Stąd wyruszył również, by dokonać politycznego przewrotu w maju 1926 roku.

„Zawsze pamiętajcie, że Belweder jest tylko hotelem. Prawdziwy dom macie w Sulejówku” – mówiła do jego córek Wandy i Jagody ich matka, Aleksandra Piłsudska.

Trzynaście lat temu nakładem Krajowej Agencji Wydawniczej ukazała się na naszym rynku wyjątkowa książka Włodzimierza Kalickiego. Choć publikacji o Marszałku Piłsudskim już w tamtym czasie było wiele, wyjątkowość tej jedynej polegała na tym, że nie była to kolejna opowieść o Marszałku, ale opowieść o… dworku Marszałka Piłsudskiego (i jego życiu prywatnym). Podstawą stworzenia książki był cykl artykułów publikowanych w prasie pod koniec lat dziewięćdziesiątych.

Książka graficznie przypomina przedwojenną publikację. Sama jej szata nie zachwycałaby jednak tak bardzo, gdyby opowieść nie zawierała ponad setki przepięknych zdjęć. Koncepcję całości i opracowanie graficzne zawdzięczamy profesorowi Maciejowi Buszewiczowi. A propos szaty graficznej przypomina mi się pewna śmieszna anegdotka. Mimo tego, że książka od wielu lat była białym krukiem, mój egzemplarz kupiłem na allegro w 2010 roku za śmieszne pieniądze. Pamiętam, że autor aukcji zaznaczył wtedy, że książka jest uszkodzona, ponieważ posiada plamę na okładce i kilku pierwszych stronach. Ten niezbyt rozgarnięty allegrowicz nie zauważył jednak, że plamę posiadają wszystkie egzemplarze, wszak została ona nadrukowana.

Powrót do Sulejówka to także książka dla miłośników architektury dworkowej, którzy uwielbiają historie przedwojennych budowli. Dom Marszałka Piłsudskiego winien stanowić dziś prawdziwą inspirację dla współczesnego budownictwa i również dzięki temu ta wyjątkowa opowieść znalazła się w honorowym miejscu mojej domowej biblioteczki.

Książka została wznowiona przez Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku w marcu bieżącego roku.

Autor: Kalicki Włodzimierz
Wydawca: Agora
Okładka: twarda
Data premiery: 2014-03-20

Czytaj również: Sulejówek – skromny domek Naczelnika Piłsudskiego

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *